HUWELIJKSPROBLEMEN: HOOR EN WEDERHOOR
De meest voor de hand liggende methode om communicatieproblemen binnen een relatie te voorkomen, is tegelijkertijd ook de minst toegepaste methode. Dit komt mede doordat er, vanwege een ongezonde emotionele band, weinig tot geen ruimte is voor het toepassen van hoor en wederhoor.
Ik kan niet genoeg benadrukken hoe vaak mensen conclusies trekken over hun partner zonder vragen te stellen om die partner beter te begrijpen. De voorbarige conclusies die zij trekken, zijn vaak negatief over hun partner en gunstig voor degene die de conclusie trekt. Vervolgens reageert die persoon vanuit zijn eigen aannames en praat hij zijn eigen woorden en daden goed.
Als er binnen een relatie geen ruimte wordt gecreëerd voor een openhartig en fatsoenlijk gesprek over een moeilijk onderwerp dat de relatie onder druk zet, heeft men in feite al zijn eigen doodvonnis getekend. De frustratie en het ongenoegen zullen namelijk binnen de kortste keren terugkeren. Vervolgens is men weer terug bij af, of bevindt men zich zelfs in een slechtere situatie dan voorheen.
Het toepassen van hoor en wederhoor is geen keuze, maar de kern van een gezonde communicatie. Zonder hoor en wederhoor kan men moeilijk spreken van emotionele intelligentie.
Een koppel dient vrijuit te kunnen praten over zijn ervaringen binnen de relatie, zijn ongenoegen gedurende de relatie en zijn ideaalbeeld van een relatie. Een relatie is immers altijd een work in progress. Het geuite ongenoegen dient echter wel op feiten te zijn gebaseerd en niet uitsluitend voort te komen uit een individuele interpretatie die niet aan hoor en wederhoor is getoetst.
Zolang een koppel blijft vasthouden aan eenzijdige aannames, negatieve conclusies en het uitsluitend geloven in de eigen perceptie van de werkelijkheid, is er geen ruimte voor verbetering, noch voor een vruchtbare samenwerking. Dit getuigt in feite van een regelrecht gebrek aan respect voor de partner.
De islam schrijft ons voor om hoor en wederhoor toe te passen, het goede te vermoeden en gesprekken te voeren met het oog op verzoening. De Profeet ﷺ gaf beide partijen de ruimte om hun zaak uiteen te zetten, zodat er een gefundeerd oordeel kon worden gevormd. In de Koran wordt bovendien het aanstellen van twee bemiddelaars voorgeschreven: één vanuit de familie van de man en één vanuit de familie van de vrouw.
De Dien verbiedt slechte vermoedens, spionage, roddel en vuil taalgebruik. Harmonie wordt aangemoedigd en moddergooien is verboden.
Het toepassen van hoor en wederhoor tussen twee partners vereist een lange adem, een tomeloos geduld en wijze, respectvolle woorden. Als je in je hoofd al een negatieve conclusie hebt getrokken, lijkt een gesprek overbodig. Je hebt je dan mentaal afgesloten voor de mogelijkheid dat je jouw standpunt moet herzien.
Hoor en wederhoor is bedoeld om een juiste inschatting te maken van de werkelijkheid waarin een koppel zich bevindt, en niet om het eigen gelijk te halen of de ander een hak te zetten. Een juiste inschatting biedt mogelijkheden om tot nieuwe oplossingen te komen, in plaats van nog meer problemen te veroorzaken.
Stel je kwetsbaar op, zolang je je veilig voelt om je bij jouw partner te uiten. Neem zelf het initiatief om het gesprek aan te kaarten en benader je partner op een vriendelijke en gemoedelijke manier. Daarmee zet je een toon die doorgaans goed wordt ontvangen, mits jouw partner eveneens bereid is zich in te zetten voor het behoud van jullie relatie.
Welke houding moet ik aannemen?
Mensen kwamen regelmatig bij de Profeet ﷺ met hun geschillen, onder wie ook niet-moslims, omdat hij ﷺ toegankelijk was. Hij ﷺ stelde mensen op hun gemak en koos zijn vragen en woorden zorgvuldig uit. Hij ﷺ bleef doorgaans kalm en verviel niet uit zichzelf in sarcasme, scheldpartijen of beledigingen.
Hij ﷺ nam de tijd en pleegde overleg met de mensen. Bij geschillen tussen individuen of families ging hij ﷺ niet lichtvaardig te werk en gebruikte hij geen geweld als middel om een geschil op te lossen. Hij ﷺ handelde binnen de kaders van de Sjaria en de islamitische gedrags- en omgangsnormen.
Hij ﷺ koos voor de waarheid en niet voor eigen gewin of persoonlijk belang. Bij het nemen van beslissingen vreesde hij ﷺ Allah ﷻ, omdat hij niemand onrecht wilde aandoen.
Beste mensen! Neem bij het toepassen van hoor en wederhoor de houding van de Profeet ﷺ als voorbeeld.