Waar huwelijksproblemen zijn, is er vrijwel altijd ook pijn. In mijn praktijk ontmoet ik mensen die worstelen met verdriet, verraad, frustratie, teleurstelling, boosheid en negativiteit. Vaak ontstaat er een strijd waarin beide partners vinden dat hún pijn als eerste gehoord moet worden en dat zij recht hebben op erkenning en verlichting van hun eigen lijden.
Maar als je werkelijk van elkaar houdt, zou de strijd juist anders moeten zijn: wie kan de ander als eerste de ruimte geven om zijn of haar pijn uit te leggen? Wie kan de ander rust geven door oprecht te luisteren? Een partner die bereid is zijn of haar eigen pijn tijdelijk opzij te zetten om de ander te begrijpen, laat zien wat onbaatzuchtige liefde kan betekenen.
Wanneer je besluit de pijn van je partner als het ware als studiemateriaal te beschouwen – door te willen begrijpen hoe die pijn is ontstaan en wat jouw aandeel daarin mogelijk is – neem je het huwelijk serieus. Dat vraagt moed, zelfbeheersing en leiderschap. Je kiest er dan voor jezelf niet direct te verdedigen, maar eerst de ander bij te staan, zelfs wanneer jij de situatie anders hebt ervaren.
Moeilijk wordt het wanneer iemand ervan overtuigd raakt dat alleen zijn of haar pijn telt of dat die zwaarder weegt dan die van de ander. Natuurlijk bestaan er uitzonderingen, bijvoorbeeld wanneer er sprake is van ernstige psychische problematiek of wanneer een gezonde communicatie niet mogelijk is. Maar zolang beide partners redelijkerwijs met elkaar kunnen communiceren, is het belangrijk om elkaar de ruimte te geven.
Be the bigger person. Laat je partner zich volledig uitspreken.
Wel is daar een belangrijke voorwaarde aan verbonden: degene die zijn of haar pijn deelt, moet ook openstaan voor vragen. Niet om de pijn te ontkennen, maar om deze beter te begrijpen. Soms blijkt een gevoel gebaseerd te zijn op aannames of misverstanden doordat hoor en wederhoor heeft ontbroken. In dat geval is het waardevol om te werken aan betere communicatie, het toepassen van hoor en wederhoor en het hebben van een goed vermoeden over elkaar.
Je kunt niet blijven vasthouden aan jouw gevoel als de enige waarheid zonder ruimte te geven aan de uitleg van de ander. Dat belemmert wederzijds begrip en tast het vertrouwen aan. Een huwelijk kan moeilijk gezond blijven wanneer partners elkaar geen eerlijke kans meer geven om gehoord en begrepen te worden.
Wie bereid is de pijn van de ander serieus te nemen, aandachtig te luisteren en waar nodig verantwoordelijkheid te nemen voor zijn of haar eigen aandeel, toont emotionele volwassenheid. Die houding vraagt om nederigheid, zelfreflectie en schuldbesef. Zelfs wanneer een huwelijk uiteindelijk toch strandt, zal degene die zo heeft gehandeld veel hebben geleerd over zichzelf, de ander en het huwelijk.
Juist degene die de pijn van de ander voorop durft te stellen, voert de belangrijkste strijd om het huwelijk te redden.
Bevinden jullie je op dit moment in een situatie waarin jullie allebei pijn hebben, langs elkaar heen praten en bang zijn elkaar te verliezen? Maak dan een bewuste ommekeer. Zet je eigen ego en pijn tijdelijk opzij en luister eerst volledig naar je partner. Probeer te begrijpen waar zijn of haar pijn vandaan komt, zonder direct te oordelen, tegen te spreken of jezelf te verdedigen.
Pas wanneer je partner zich volledig heeft kunnen uiten en zich gehoord voelt, is er ruimte om vragen te stellen, elkaar beter te begrijpen en samen – binnen de kaders van de islam – te zoeken naar een rechtvaardige en duurzame oplossing.
Ik daag je uit om plaats te nemen op de stoel van de luisteraar. Niet om te reageren, maar om werkelijk te begrijpen. Blijf kalm, wees geduldig en laat negatieve emoties niet de leiding nemen.
"If it doesn't crumble you, it will only humble you."